Samenvatting Emissiereductieplan (ERP) voor dimethenamid-P

De publiek beschikbare monitoringgegevens voor dimethenamid-P in België (afkomstig van de Vlaamse en Waalse overheid en uit de EEA-waterbase) in oppervlaktewater over de periode 2010-2021 werden getoetst aan de acute en chronische waterkwaliteitsnormen (MAC-EQS en AA-EQS). Op basis van deze gegevens werden de belangrijkste emissieroutes en kwetsbare regio’s geïdentificeerd en werd een plan voor het verminderen van emissies naar oppervlaktewater opgesteld.

Dimethenamid-P wordt gebruikt als herbicide in de teelt van mais, suikerbiet, koolzaad en in groentegewassen, voornamelijk in koolsoorten, prei, ui en witloof. Daarnaast nog in een aantal kleinere groentegewassen. Toepassing vindt plaats in de periode april tot september afhankelijk van de teelt. In de meeste akkerbouwgewassen, is het van april tot juni, en in de groentegewassen van mei tot juli. Een wat latere toepassing van juli tot september is er in prei en koolzaad.

In 635 monitoring locaties (452 in Vlaanderen en 183 in Wallonië) werden 10444 monsters (9180 in Vlaanderen en 1264 in Wallonië) op dimethenamid-P geanalyseerd.
In Vlaanderen overschreden 26 monsters (0,3%) de MAC  en op 12 locaties met een connectie aan de landbouw werd de AA EQS overschreden. 10 van deze 12 locaties bevinden zich in het IJzer bekken in West-Vlaanderen. Daar werden ook enkele zeer hoge concentraties gemeten. Er is de laatste jaren geen neerwaartse trend in deze overschrijdingen zichtbaar. Het aantal locaties met een AA EQS overschrijding per jaar ligt tussen 0 en 3. De hoogste waarden worden in mei tot juli gevonden.
In Wallonie werd in 1 monster (0,08%) de MAC overschreden. Vanwege de hoogte van de gevonden concentratie en het feit dat daar weinig metingen in dat jaar zijn gedaan werd op die locatie ook de AA EQS overschreden. De hoogste concentraties worden in mei-juni aangetroffen.

Monitoringlocaties dimethenamid-P

Monitoring locaties met hun stroomgebieden waarin de AA EQS werd overschreden

De emissieroutes werden bestudeerd aan de hand van kenmerken van de meest kritische locaties. Gezien de eigenschappen van de stof dimethenamid-P zijn de te verwachten routes vooral spuitdrift en/of afspoeling.
Uit de analyse van de locaties in Vlaanderen komt de indicatie naar voren dat dimethenamid-P het oppervlaktewater vooral zou kunnen bereiken via spuitdrift na een toepassing in maïs of met afspoeling van percelen voornamelijk beteeld met maïs maar ook met suikerbiet of groenten. Deze routes (met uitzondering van groententeelt) lijken ook voor Wallonië van belang. Dat de route via spuitdrift loopt wordt ondersteund door het feit dat kritische waterlichamen ook een hoog percentage velden tonen met minimale afstand tot oppervlaktewater.

Puntemissies kunnen niet worden uitgesloten omdat er een aantal keren hoge tot zeer hoge concentraties werden gemeten in de periode 2013-2020 en er op dat moment geen neerslag van betekenis aanwezig was.

In het emissiereductieplan worden daarom volgende specifieke maatregelen voorgesteld:

Op de labels van alle dimethenamid-P bevattende producten zal worden vermeld:

  • Een bufferzone van minimaal 10 m samen met 50 % drift reductie techniek dient te worden toegepast.
    Dit geldt ook voor nog aan te vragen nieuwe toelatingen.
    Voor producten waar in de toelating al een grotere bufferzone of hogere driftreductie is voorgeschreven blijft dit in stand.
  • Daarboven zullen de volgende aanbevelingen in de labels van dimethenamid-P bevattende producten worden vermeld:
    • Niet spuiten als er een risico voor drift bestaat
    • Bij het vullen en schoonmaken van de tank dient altijd afstand gehouden te worden van waterlopen en sloten. 
    • Respecteer altijd  de voorgeschreven buffer zones. De aanbeveling is om altijd een minimum bufferzone van 5 meter (met 75 % drift reductie techniek) aan te houden, ook in het geval het gebruik van hogere driftreductiedoppen een smallere bufferzone toestaat.
    • In aanvulling op de bufferzones die op het label staan vermeld zijn ook regionale bufferzones van toepassing. Houd altijd de breedste bufferzone aan. Er zal ook aandacht worden besteed aan de aanwezigheid in bepaalde omstandigheden van permanente begroeide bedekking.
    • Niet spuiten bij een weersvoorspelling van  ≥ 5 mm neerslag binnen 24 uur.

Toelatingshouders van dimethenamid-P zullen ook inzetten op algemene maatregelen in hun product stewardship programma:

  • Ondersteunen van de bewustwording van de telers van de gevolgen van een incorrecte toepassing van gewasbeschermingsmiddelen waaronder dimethenamid-P bevattende producten
  • Samenwerking zoeken met externe partijen en Belplant om een regionale actie voor West-Vlaanderen (voornamelijk voor het IJzerbekken) op te zetten betreffende emissiereductie naar oppervlaktewater.
  • Sterke ondersteuning geven bij de ontwikkeling/introductie van het gesloten transfersysteem ('closed transfer system') voor het contactloos inbrengen van gewasbeschermingsmiddelen in het spuittoestel.