Met de volgende milieuvriendelijke maatregelen hou je schade door insecten en mijten binnen de perken:
- Het ecologisch evenwicht in de tuin herstellen
- Planten diversifiëren en slim combineren
- Gewasrotatie in de moestuin
- Beschermende netten en zeilen
- Kleur- en geurvallen
- Biologische bestrijding met natuurlijke vijanden
Het ecologisch evenwicht in de tuin herstellen
Observeer de schade. In veel gevallen is het niet nodig om in te grijpen, omdat de natuur het probleem zelf oplost. Lieveheersbeestjes zijn bijvoorbeeld natuurlijke vijanden van bladluizen: ze voeden zich met bladluizen en herstellen op die manier het natuurlijke evenwicht in de tuin.
Bied dus zoveel mogelijk kost en inwoning aan de organismen die je helpen in de tuin: niet alleen lieveheersbeestjes, maar ook zweefvliegen, vogels, egels en zelfs vleermuizen. Zorg voor planten die rijk zijn aan stuifmeel en nectar, hagen die voedsel en beschutting bieden, drinkplaatsen en kleine schuilplaatsen voor dieren (van nestkastjes tot stapels takken of stenen). Als de insecten die de schade veroorzaken onder controle worden gehouden door hun natuurlijke vijanden, hoef je zelf helemaal niets te doen.
Planten diversifiëren en slim combineren
Sommige planten zijn gevoeliger dan andere of trekken specifieke soorten plaagdieren aan. Door een ruime diversiteit aan plantensoorten in je tuin te voorzien, kan je de schade globaal beperken.
Sommige plantencombinaties bieden extra bescherming tegen schadelijke insecten. Bepaalde aromatische planten geven bijvoorbeeld etherische oliën en andere insectenwerende stoffen af: Afrikaantjes (Tagetes) weren door hun sterke geur tal van insecten af, basilicum werkt als vliegen- en muggenafweermiddel, tijm beschermt koolgewassen tegen het koolwitje, ...
Gewasrotatie in de moestuin
Door jaar na jaar hetzelfde gewas op dezelfde plek te telen, verarmt de bodem en bevorder je de ontwikkeling van ziekten en plagen. Gewasrotatie of teeltwisseling biedt hier een oplossing: door de gewassen van jaar tot jaar af te wisselen (door middel van een doorschuifsysteem), onderbreek je de levenscyclus van insecten en bodemziektes die zich op specifieke gewassen richten.
Beschermende netten en zeilen
De planten afschermen door middel van een net is een eenvoudige en milieuvriendelijke methode om de toegang van schadelijke organismen tot de te beschermen planten te verhinderen. De netten kunnen rechtstreeks over de aanplantingen worden geplaatst (bomen, rijen enz.), of voor gewassen onder beschutting bij de toegangspunten. Er zijn verschillende maaswijdten verkrijgbaar voor verschillende doelorganismen.
Kleur- en geurvallen
Een kleurval lokt insecten door middel van bepaalde kleuren (geel, blauw, wit of rood, naargelang de voorkeur van de doelsoort), zodat zij gevangen worden of blijven plakken aan kleverige oppervlakken. Geel trekt bijvoorbeeld witte vliegen en bladluizen aan, terwijl blauw tripsen aantrekt.
Geurvallen zijn bijvoorbeeld feromoonvallen die worden gebruikt tegen de buxusmot of de appelworm, maar je kunt ook zelf vallen maken met basisstoffen.
Deze vallen maken massavangst mogelijk en worden ook vaak gebruikt voor monitoring, dit wil zeggen het opsporen en tellen van insectenpopulaties.
Biologische bestrijding met natuurlijke vijanden
Bij biologische bestrijding gebruik je levende organismen (nuttige organismen genoemd) om schadelijke organismen onder controle te houden.
In eerste instantie is het een kwestie van de nuttige organismen (lieveheersbeestjes, loopkevers, vogels, ...) die van nature in de tuin aanwezig zijn, te versterken door ze beschutting en voedsel te bieden.
Daarnaast zijn er ook biologische bestrijdingsorganismen in de handel: predatoren (bv. larven van lieveheersbeestjes), parasieten (bv. sluipwespen, nematoden), parasitoïden (bv. trichogrammawespen).